Правдико

   

Права и обврски кои произлегуваат од договорот за вработување

© Copyright 2018 pravdiko.mk Сите права се задржани. Не е дозволено преземање на оваа содржина или на делови од неа без претходна согласност од редакцијата на ПРАВДИКО.

contractСо потпишување на договорот за вработување се заснова работен однос меѓу работникот и работодавачот.  Правата, обврските и одговорностите врз основа на вршењето на работата од работниот однос и вклучување во задолжителното социјално осигурување врз основа на работниот однос, започнуват да се остваруват со денот на стапувањето на работникот на работа, договорени во договорот за вработување.

После потпишувањето на договорот работодавачот е должен да поднесе пријава/одјава (електронски образец М1/М2 испечатен од системот на Агенцијата за вработување на Република Македонија) за работникот во задолжително социјално осигурување (пензиско и инвалидско, здравствено и осигурување во случај на невработеност), во согласност со посебните прописи, во Агенцијата за вработување на Република Македонија, по електронски пат или непосредно во Агенцијата,  еден ден пред работникот да стапи на работа, а за итни и неодложни работи, најмалку еден час пред работникот да стапи на работа. Заверена фотокопија од пријавата или извод од компјутерски запис од информацискиот систем на Агенцијата му се врачува на работникот во рок од три дена од денот на стапувањето на работа.

Ако датумот на стапување на работа не е определен во договорот за вработување,како датум на стапување на работа се смета наредниот ден од датумот на потпишувањето на договорот за вработување, а работникот се пријавува во Агенцијата за вработување на Република Македонија на датумот на потпишувањето  на договорот за вработување. Работникот не може да стапи на работа пред да се склучи договор за вработување и пред работодавачот да го пријави во задолжително социјално осигурување.

Договорот за вработување се склучува во писмена форма и се чува во работните простори во седиштето на работодавачот.  Примерок од склучениот договор за вработување му се врачува на работникот на денот на потпишувањето на договорот за вработување.

Случаи кога работникот е отсутен од оправдани причини од работа и не може да отпочне со работа на денот определен со договорот за вработување се:

– болест;

– смртен случај на член на потесното семејство;

– елементарна непогода (пожар, поплава и сл.);

– други случаи предвидени со колективен договор или договор за вработување.

p9%20Office%20worker%20MNОбврски на работникот

Работникот е должен совесно да ја извршува работата на работното место за коешто склучил договор за вработување, во време и на место, коишто се определени за извршување на работата, почитувајќи ја организацијата на работа и деловната активност на работодавачот. Во случаите определени со закон и колективен договор, работникот е должен да врши и друга работа која не е предвидена со договорот за вработување, ако е во рамките на степенот на неговата стручна подготовка.

Работникот е должен да ги почитува барањата и упатствата на работодавачот во врска со исполнувањето на работните обврски од работниот однос. Исто така работникот е должен да ги почитува и спроведува прописите за заштита при работа, да го заштити својот живот и здравје, како и здравјето и животот на другите лица.

Право и обврска на секој работник е да се грижи за сопствената безбедност и безбедноста на другите лица кои работат со него, во согласност со обуките и инструкците кои му се дадени од страна на работодавачот, да биде запознаен со мерките за безбедност на здравје при работа и да биде обучен за нивната примена, согласно со прописите за безбедност и здравје при работа.

Работникот има право да одбие извршување на работата доколку е изложен на непосредна опасност по здравјето или по животот, кога не се спроведени безбедносните мерки и да побара нивно отстранување

Обврска за известување

Работникот е должен да го известува работодавачот за суштинските околности кои влијаат, односно би можеле да влијат на исполнувањето на неговите договорни обврски. Работникот мора веднаш да го извести својот работодавач преку непосредно претпоставениот раководен работник или друго овластено лице кај работодавачот, усно или во писмена форма за настанување на материјална штета и за секој недостаток, опасност по безбедноста и здравјето или за друг инцидент со кој може да се загрози неговата безбедност и здравје и безбедноста и здравјето на другите работници, согласно со прописите за безбедност и здравје при работа.

Обврска на чување на деловна тајна

Работникот не сме да ги искористи за своја сопствена употреба или да ги предаде на трето лице податоците што се сметат за деловна тајна на работодавачот, кои како такви со посебен акт ќе ги определи работодавачот и кои му биле доверени на работникот или со кои бил запознат на друг начин. Работникот е одговорен за издавање на деловна тајна, ако знаел или би морал да знаеза таквото својство на податоците.  Секој работник кој доаѓа во контакт со материјали, информаци и податоци кои се класифицирани е должен да ја чува тајната на истите. Исто така за времетраењето на работниот однос работникот не сме без согласност на работодавачот за своја или на туѓа сметка да врши или склучува работи кои спаѓат во дејноста на работодавачот и значат или би можеле да значат конкуренција на работодавачот.

300x210Обврски на работодавачот

Работодавачот е должен на работникот да му обезбеди работа, за којашто страните се договориле во договорот за вработување.  Ако поинаку не е договорено, работодавачот на работникот е должен да му ги обезбеди сите потребни средства и работен материјал, за да може непречено да ги исполнува своите обврски и да му овозможи слободен пристап до деловните простори.

Работодавачот е должен на работникот да му обезбеди содветно плаќање за вршењето на работата во согласност со одредбите од Законот за работни односи.

Работодавачот мора да обезбеди услови за безбедност на животот и здравјето на работниците во согласност со посебните прописи за здравје и безбедност при работа и да ги преземе неопходните мерки со кои се гарантира дека на секој работник му е дадена доволна обука содветна на посебните карактеристики на работата, водејќи сметка за неговата стручна подготовка и искуство. Тој  треба да направи процена на ризикот во смисла на систематски преглед на сите аспекти на работата, со цел да се идентификуват можните причини за повреди или оштетување на здравјето на работниците или безбедните работни услови.

По добивањето известување дека некоја работничка е бремена, во текот на различните фази на бременоста, работодавачот е должен да воведе повеќекратно оценување на ризиците кои можат да влијат на бремената жена, нејзиното неродено или новородено дете. Дополнително оценување на ризикот се применува и при промена на уловите за работа, опремата или машините. По содветни консултаци и согласност на жената, а во зависност од природата,  интензитететот и времетраењето  на ризикот,  работодавачот треба да воведе мерки за подобрување на здравјето и безбедноста при работа на бремената работничка, работничка која неодамна родила или дои, како и отстранување или намалување на опасноста на ризикот од:

– неповратни ефекти,

– предизвикување рак,

– наследни генетски оштетувања,

– предизвикување штети на нероденото дете и

– предизвикување штети на исхраната на детето.

Ако при оцената на ризикот не е откриен ризик, работодавачот треба да ги информира  сите вработени  за потенцијалните ризици. Исто така, работодавачот треба да објасни што ќе се направи за да се осигури дека новите бремени работнички нема да бидат изложени на ризици кои можат да предизвикат оштетување на нивното здравје и безбедност.

Обврска за штитење на личноста на работникот

Работодавачот е должен да ја штити и почитува личноста и достоинството на работникот,  како и да води сметка и да ја штити приватноста на работникот.  Работодавачот е должен да обезбеди ниеден работник да не биде жртва на  вознемирување  и полово вознемирување.

Заштита на личните податоци на работникот

Личните податоци на работниците можат да се собират, обработуват, употребуват и доставуват на трети лица само ако е тоа определено со овој или друг  закон или ако е тоа потребно заради остварување на правата и обврските од работниот  однос  или во врска со работниот однос.Личните податоци на работниците може да ги собира, обработува, употребува и доставува на трети лица само работодавачот или работникот, кого работодавачот за тоа посебно го овластил.

–ПРАВДИКО–

Поврзани статии:

– Карактеристики на забраната за конкурентско дејствување

– Кривична одговорност при непочитувањето на правата од работните односи

 – Остварување на правата од работниот однос и судска заштита

– Основна плата и додатоците кои следуваат

Партнери на Правдико